Een Russischtalige expat op zoek naar een huurwoning in Nederland: een tragikomedie in drie bedrijven

Elk jaar arriveren duizenden Russischtalige specialisten in Nederland. Sommigen verhuizen uit Rusland, sommigen uit Oekraïne, Belarus, Kazachstan, Israël, Cyprus of Duitsland. Sommigen hebben een aanbod van ASML, Booking, ING of Shell; sommigen beginnen een eigen bedrijf.

Ze maken allemaal dezelfde fout: ze denken dat het moeilijkste deel van de verhuizing het verzamelen van de documenten is. In werkelijkheid is het moeilijkste deel een woning vinden.

Eerste bedrijf: de fase van het optimisme

Het begint meestal hetzelfde. De aanstaande expat opent Pararius of Funda en stelt de filters in: Amsterdam, 2 slaapkamers, gemeubileerd, niet duurder dan €2.000, het liefst dicht bij een internationale school, hond toegestaan, parkeerplaats.

Waarna er ongeveer drie advertenties op het scherm overblijven. Twee ervan zijn al verhuurd, en de derde bestaat uitsluitend om de hoop in de mensheid levend te houden.

Welkom in de Randstad — de agglomeratie van Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht en de omliggende steden. In theorie woont hier ongeveer de helft van de bevolking; in de praktijk zo’n 95% van alle expats, want dit is waar de internationale bedrijven zitten.

Het resultaat: een Russischtalige techneut uit Moskou, een Oekraïense ingenieur uit Kyiv, een Indiase ontwikkelaar uit Bangalore en een Amerikaanse manager uit Boston reageren tegelijk op hetzelfde appartement van 68 vierkante meter. En verliezen van een Nederlands stel met twee fietsen en vaste arbeidscontracten.

De droom ontmoet de prijzen

Veel expats delen één droom: “Ik wil in Amsterdam wonen, aan een gracht.” Na drie maanden zoeken verandert de droom in: “Ik neem genoegen met Almere, als het station maar niet meer dan twintig minuten lopen is.”

Voor een fatsoenlijk appartement met twee slaapkamers vraagt men tegenwoordig niet zelden €2.500–4.000 per maand. Na een paar bezichtigingen begrijpen veel Russischtalige expats voor het eerst wat het Nederlandse begrip gezellig werkelijk betekent — want een appartement van 55 m² moet op de een of andere manier plaats bieden aan twee volwassenen, een kind, een hond, een thuiskantoor, een logeerkamer, het liefst een kleine fitnessruimte of een ligbad, en dromen over de toekomst.

Heeft een expat kinderen en een budget, dan spoelt hij vroeg of laat aan in Amstelveen. Hier vind je de internationale scholen, de Russischtalige gezinnen en de mensen die de huurprijs niet meer hardop durven te noemen.

Utrecht — het reserve-Amsterdam

Velen komen een appartement bezichtigen, beginnen dan het budget te berekenen (huur, nutsvoorzieningen, servicekosten, reiskosten) — waarna ze interesse krijgen in Utrecht, dat met recht het reserve-Amsterdam mag heten.

Lange tijd was Utrecht een geheim, en uiteindelijk waren niet alleen Russischtalige IT-expats ervan op de hoogte. Tegenwoordig proberen in Utrecht de mensen te wonen die geen woning in Amsterdam vonden; die niet willen betalen als in Amsterdam; die in Amsterdam werken. Precies daarom lopen de prijzen daar geleidelijk in op Amsterdam.

Rotterdam — het laatste eiland van gezond verstand

Steeds vaker verhuizen Russischtalige expats hierheen. Voor hetzelfde geld krijg je hier doorgaans meer vierkante meters, een moderner huis, een parkeerplaats — soms zelfs een berging. Voor iemand die de afgelopen maanden naar Amsterdamse advertenties heeft gekeken, begint een berging als een luxe te voelen.

”Bewijs dat je rijk genoeg bent”

De favoriete attractie van verhuurders heet “bewijs dat je rijk genoeg bent om dit appartement te huren.” Een typisch documentenpakket ziet er zo uit:

arbeidscontract;
salarisstrook;
kopie van je paspoort;
bankafschriften;
een brief van je werkgever;
soms referenties van je vorige verhuurder.

Waarna de eigenaar je meedeelt: “We nemen je aanmelding in overweging — samen met nog 84 andere.”

Fase één — ongeloof. “De makelaar wil me vast oplichten.” Nee. Maar de makelaar zit waarschijnlijk zelf in een lichte depressie over wat er op de markt gebeurt.
Fase twee — onderhandelen. We zijn opgegroeid met het idee dat men in het buitenland altijd onderhandelt: “Kan er €200 vanaf?” Zeer waarschijnlijk staan er nog tien gegadigden achter je, klaar om meer te betalen — dus die korting krijg je niet.
Fase drie — acceptatie. Nadat je bedroefd hebt uitgerekend hoe weinig er van je salaris overblijft: “Goed, ik neem hem.” Meestal is het appartement precies op dat moment al aan iemand anders verhuurd.

De hond — een discriminatie op zich

Zeker als het geen decoratieve keeshond is, maar iets groters. Russischtalige gezinnen verhuizen vaak met huisdieren. Voor de huurmarkt is dat ongeveer hetzelfde als op een sollicitatiegesprek verschijnen en vermelden dat je af en toe kampvuurtjes stookt in de woonkamer.

Een huisdier juridisch verbieden is niet altijd eenvoudig. Maar in de praktijk kan de verhuurder gewoon een andere kandidaat kiezen — en dat doet hij.

Het grote geheim van succesvol huren

Verrassend genoeg gaat een woning in Nederland niet naar wie als eerste schreef, en ook niet naar wie het meest bood (al is dat wel voorgekomen) — maar naar wie er het minst problematisch uitziet. De ideale kandidaat ziet er daarom ongeveer zo uit:

werkt bij een internationaal bedrijf;
heeft een vast contract;
rookt niet;
geen huisdieren;
geen kinderen en geen plannen daartoe;
geen muziekinstrumenten;
geen enkele wens om iets in de woning te veranderen;
het liefst helemaal geen fysieke behoeften.

Het slot

Een half jaar na de verhuizing voltrekt zich een opmerkelijke metamorfose. Diezelfde persoon die ooit 70 huuraanvragen de deur uit deed, begint de nieuwkomers te adviseren: “Het belangrijkste is om op tijd te beginnen met zoeken.”

Ze knikken, en luisteren niet. En een paar maanden later doen ze zelf 70 huuraanvragen de deur uit.

Zo blijven in Nederland de tradities bewaard — naast de fietsen, de regen en het chronische woningtekort, dat de overheid heeft verergerd door een zee aan beperkingen voor particuliere verhuurders op te leggen en hen zo bijna van de markt te verdrijven.