Hypotheken
Een Nederlandse hypotheek door de ogen van een expat, of hoe de bank bepaalt of je een eigen huis verdient
De echte vraag is niet óf de bank je een hypotheek geeft, maar hoeveel. Waarom een vast contract honderdduizenden waard is, of je zonder eigen inbreng kunt kopen, en hoe de bank je inkomen werkelijk berekent.
Er is een moment dat vrijwel elke expat doormaakt. Op een mooie dag open je je bankapp. Je kijkt naar je maandhuur, dan naar je salaris, en dan weer naar de huur — en je vraagt je af: “Waarom heb ik eigenlijk nog geen huis gekocht?”
Zo maak je kennis met de Nederlandse hypotheek.
Niet “krijg ik een hypotheek”, maar “hoeveel”
De meeste expats zijn ervan overtuigd dat de grote vraag luidt: geeft de bank mij een hypotheek? In werkelijkheid is de echte vraag een andere: hoeveel is de bank precies bereid mij te geven?
In Nederland krijgen heel veel mensen een hypotheek — maar bijna niemand krijgt zoveel als hij zou willen. Dat is een belangrijk verschil.
De eerste afspraak met je hypotheekadviseur
Die verloopt meestal ongeveer zo. Je noemt je inkomen en verkondigt trots: “We willen een huis van ongeveer een miljoen.”
De adviseur opent een rekenmachine, rekent iets uit, rekent nog eens, staart naar het scherm en velt het vonnis: de bank geeft je 720 duizend.
Dit is het moment waarop veel mensen voor het eerst het verschil begrijpen tussen wat je wilt en wat kan. De favoriete uitspraak van de IT’ers: “Maar ik verdien toch zoveel!”
Ja, maar de bank ziet de wereld net even anders. Voor de bank telt: wat voor contract je nu hebt; of je nog in je proeftijd zit; hoeveel van je inkomen officieel is bevestigd; of je bonussen hebt; of je schulden, alimentatie of studieleningen hebt, enzovoort — en pas daarna de hoogte van je salaris.
Soms krijgt een programmeur met een salaris van 120 duizend euro per jaar een lagere hypotheek dan een collega met een bescheidener inkomen maar onberispelijke papieren.
De magie van het vaste contract
Voor expats heeft het vaste contract een bijna mystieke betekenis. Op de dag dat hun vaste contract rond is, beginnen velen zich rijker te voelen — ook al is hun salaris met geen enkele euro veranderd. Alleen kijkt de bank nu met veel meer sympathie naar je.
Het is een van de weinige situaties in het leven waarin één papiertje werkelijk honderdduizenden euro’s waard is.
”Kan ik een hypotheek krijgen zonder eigen inbreng?”
Dat kan — en dit is meestal wat mensen het meest verbaast. In Nederland kan de bank tot 100% van de marktwaarde van een woning financieren, en sommige klanten wisten de bank zelfs zover te krijgen dat die ook de aankoopkosten dekte.
Expats uit de voormalige Sovjet-Unie beginnen vaak naar het addertje te zoeken. En dat is er — je moet betalen voor:
- de makelaar;
- de hypotheekadviseur;
- de notaris, en een tolk op zijn kantoor;
- de taxatie van de woning;
- de bouwkundige keuring;
- soms een bankgarantie.
Je hebt dus alsnog geld nodig — alleen niet in de bedragen waaraan velen gewend zijn.
”Telt mijn bonus mee?”
Een expat en zijn bonus is een genre gesprek op zich. Sommige banken tellen bonussen mee, sommige gedeeltelijk, sommige nemen het gemiddelde over meerdere jaren — waarna mensen met een jaarbonus ter grootte van een klein appartement plotseling een levendige interesse in boekhouding ontwikkelen.